ع عادل آقا متوفى 788 ه . ق . ، از سرداران عهد ايلكانيان . از بندگان سلطان اويس جلاير بود و در عهد وى نخست به شحنگى بغداد رسيد و سپس به حكومت رى منصوب شد . در سلطنت سلطان حسين ايلكانى ، قدرت و نفوذ بسيار به هم رسانيد ، و به اتفاق شاه منصور ، مخالفان سلطان حسين را كه در تبريز بر وى شوريده بودند ، دفع كرد ( 788 ه . ق . ) . چندى بعد ، جهت دفع فتنهء شيخ على ايلكانى ( برادر سلطان حسين ) ، با سلطان حسين عازم بغداد شد ، و شيخ على را منهزم نمود ( 782 ه . ق . ) . پس از آن ، از سلطان حسين رنجيده به سلطانيه رفت ، و در حدود رى ، به فتح بعضى قلعه‌ها اشتغال جست . در زمان سلطنت سلطان احمد ايلكانى ، برادرش سلطان بايزيد ايلكانى را بر خلاف او تشويق و تحريك كرد ، و تبريز را گرفت ، و چون نتوانست آنجا را حفظ كند ، به سلطانيه بازگشت ، و شيخ على را به مخالفت با سلطان احمد برانگيخت . پس از قتل شيخ على نيز باز لشكر به تبريز برد ، و عاقبت با سلطان احمد مصالحه كرد ، و مقرر شد در حكومت بغداد ، با او شريك باشد . اما اين مصالحه دوام نيافت ، و عادل آقا به سلطانيه و سپس همدان رفت ، و شاه شجاع آل مظفر را به مبارزه با سلطان احمد دعوت كرد . اما سلطان احمد با شاه شجاع ساخت ، و عادل آقا تنها ماند . سلطان احمد سلطانيه را به بايزيد داد ، اما چندى بعد آن را از او باز گرفته بايزيد را نيز مقيد كرد . در اين بين ، چون سلطان احمد سلطانيه را گذاشته به تبريز و بغداد رفت ، عادل آقا بر آنجا تسلط يافت ، و حتى تبريز را نيز گرفت . عاقبت ، با ظهور تيمور ، عادل آقا در حدود نهاوند به دو پيوست ، و چندى بعد به امر تيمور به قتل رسيد . عادلشاه در 27 جمادى الثانى 1160 ه . ق . / 1747 م . به پادشاهى ايران رسيد و حكومت وى بيش از چهار ماه دوام نيافت . وى پس از قتل نادر خود را جانشين نادر اعلام نمود و به علت بخشيدن نيمى از مالياتها و عوارض معوقه و خوشرفتارى با مردم به اين لقب ملقب بود .